Trẻ song ngữ tiết lộ những gì qua bộ não của chúng: Q & A với tâm lý học Janet Werker

 Một trong những cửa sổ hấp dẫn các nhà khoa học tìm hiểu về tâm trí con người đến từ xem em bé học tương tác với thế giới xung quanh. Janet Werker là một nhà tâm lý học tại Đại học British Columbia ở Vancouver  nghiên cứu việc làm thế nào để trẻ em có thể học nhiều ngôn ngữ. Một số công việc gần đây của cô là nhằm điều tra giả thiết: lớn lên trong môi trường song ngữ có thể gây nhầm lẫn cho một em bé và làm cho việc học để nói chuyện khó khăn hơn.

 Trong thực tế, Werker và các đồng nghiệp đã tìm thấy điều ngược lại: Thay vì gây ra bất kỳ một khó khăn nào, học hai ngôn ngữ cùng một lúc có thể tạo nên lợi thế nhận thức cho trẻ sơ sinh,  không chỉ đặc biệt nhạy thính giác mà còn tăng cường độ nhạy cảm của thị giác . LiveScience đã nói chuyện với Werker tại cuộc họp gần đây của Hiệp hội Mỹ vì sự tiến bộ của khoa học tại Washington, DC, về những gì trẻ em được tiếp cận song ngữ có thể dạy cho chúng ta về cách thức vận hành của bộ não.

LiveScience: Vậy thì ý kiến cho rằng song ngữ có thể gây nhầm lẫn đến bộ  não xuất phát từ đâu?

Werker: Tôi không  chắc chắn  ý tưởng đấy đến từ đâu, nhưng nó là một cái gì đó mà người Bắc Mỹ nói riêng dường như lo lắng. Bởi vì ở nơi khác, song ngữ - thậm chí ở Canada - được coi là tự nhiên, bởi vì  hầu hết mọi nơi trên thế giới, người dân đều nói nhiều hơn một ngôn ngữ.

Đôi khi nhiều gia đình nhập cư nói rằng nếu họ nói ngôn ngữ gốc của mình mà con mình không thể học ngôn ngữ gốc chiếm ưu này là tốt, và nếu họ nói hai ngôn ngữ với bọn trẻ thì chúng sẽ bị nhầm lẫn.

Không có bằng chứng nào đủ sức  thuyết phục đối với sự nhầm lẫn ngôn ngữ. Tất nhiên có ngôn ngữ pha trộn. Nó được gọi là mã chuyển đổi và đó là quy tắc chi phối. Vì vậy, bất kỳ cộng đồng của hai ngôn ngữ sẽ có những quy định về bao nhiêu và khi  nào họ có thể chuyển đổi. Trẻ em lớn lên trong loại môi trường này, tại thời điểm chúng 2,5   hoặc 3 tuổi, làm các mã chuyển đổi [đi qua lại giữa các ngôn ngữ]  hoạt động. Nếu bố hoặc mẹ là song ngữ, họ sẽ mã chuyển đổi với bon trẻ, và nếu cha mẹ khác là đơn ngữ  sẽ không mã chuyển đổi với chúng. Vì vậy, đây là những loại quy tắc mà họ tìm ra.

LiveScience: Vì vậy, bạn đã tìm thấy một sự nhạy cảm giác quan ở trẻ sơ sinh song ngữ, nơi chúng  không chỉ có thể phân biệt giữa hai ngôn ngữ khi nghe mà còn xem video tắt của cùng một người nói hai ngôn ngữ khác nhau? Điều gì đang xảy ra ở đây, và sự nhạy cảm đấy kéo dài trong bao lâu?

Werker: Đó là một câu hỏi lớn. Chúng tôi đã  thử nghiệm trẻ sơ sinh trên sự phân biệt về ngôn ngữ hình ảnh vào thời điểm 4, 6 và 8 tháng tuổi. Và 4 và tháng 6 tuổi có thể phân biệt hai ngôn ngữ một cách  trực quan cho dù chúng đang quen với chỉ một trong số hai ngôn ngữ, hoặc cả hai.

Nhưng ở vào 8 tháng tuổi, công việc trước đây của chúng tôi đã gợi ý rằng trẻ em phải làm quen với cả hai ngôn ngữ để phân biệt chúng. Trong khi đó, công việc gần đây của chúng tôi cho thấy rằng nếu bạn là môt song ngữ, bạn có thể phân biệt, ngay cả hai ngôn ngữ không quen thuộc [lúc 8 tháng tuổi].

Chúng tôi đã không kiểm tra những bé sau 8 tháng tuổi, vì vậy tôi không chắc chắn rằng nó được duy trì trong bao lâu. Chúng tôi đã thử nghiệm với người lớn, và những gì chúng ta thấy là một người trưởng thành, bạn sẽ làm tốt hơn nữa nếu bạn là song ngữ. Bạn vẫn có thể thực hiện tốt hơn dù chỉ một chút cơ hội, vì vậy nếu bạn đã quen thuộc với một trong các ngôn ngữ. Nhưng, trong công việc, chúng tôi vẫn chưa được xuất bản, chúng tôi đã chỉ ra rằng bạn phải có tiếp xúc với một trong những ngôn ngữ ở độ 4 hoặc 5 tuổi để tiếp tục cho thấy ngay cả điều này hơi-tốt hơn cơ hội phân biệt đối xử như một người trưởng thành .Vì vậy, chúng tôi nghĩ rằng có một ảnh hưởng lâu dài từ sự  tiếp xúc ban đầu này.

LiveScience: OK. Nhưng  liệu đỉnh cao của sự nhạy cảm thị giác đối với  ngôn ngữ xảy ra khi họ dành nhiều thời gian cho việc học ngôn ngữ ?

 Werker: Chúng tôi nghĩ rằng đỉnh cao của sự nhạy cảm này xảy ra rất sớm.

Nó không nhất thiết phải là trường hợp trẻ 8 tháng tuổi không thể học. Thực tế là người lớn, khi họ  cố gắng chăm chỉ và chịu khó, có thể làm tốt hơn, cho thấy có một số nhạy cảm tiềm ẩn ở đó. Chúng tôi nghĩ rằng những gì đang xảy ra là hệ thống tri giác đang được điều chỉnh. Nó trở nên thành thạo hơn trong sử dụng  loại thông tin mà nó có thể yêu cầu. Và nếu bạn đang lớn lên trong một môi trường đơn ngữ, và bạn đã không được trải qua những biến đổỉ từ thế giới bên ngoài vào, và sau đó tiếp cận với các ngôn ngữ thị giác cùng một lúc thì cũng không phải là không thích nghi được, [nói cách khác, sẽ không gây ra bất kỳ bất lợi].

LiveScience: vì vậy, đây là lần đầu tiên tôi nghe nói rằng trẻ em song ngữ có những khả năng khác ngoài việc  nhạy cảm với âm thanh - rằng chúng, trên thực tế, đã tăng độ nhạy cảm cùng với sự phát triển  thị giác . Vì vậy, những gì khác biệt khác giữa những đứa bé song ngữ và đơn ngữ được biết đến?

Werker: Có một số công việc tuyệt vời của Aggie Kovács và Jacques Mehler cho thấy rằng lúc 7 và 12 tháng tuổi, trẻ sơ sinh lớn lên trong môi trường song ngữ có thể nhận biết được các quy tắc tốt hơn. Vì vậy, nếu một em bé được dạy để quay đầu về một hướng để nghe hoặc nhìn thấy một cái gì đó thú vị, chúng sẽ làm điều đó tốt. Nhưng một bé song ngữ 7 tháng sau đó có thể đảo ngược quy luật và tìm cách để quay đầu theo hướng khác tốt hơn so với một bé  đơn ngữ. Và tương tự, lúc 12 tháng, chúng sẽ tốt hơn [có thể] để tìm hiểu hai bộ quy tắc.

Vì vậy, có vẻ như những em bé song ngữ đang học các đặc điểm thuộc về tri giác của mỗi ngôn ngữ mà chúng học. Chúng sẽ  chú ý đến các dấu hiệu thuộc về tri giác  có thể  quan trọng để phân biệt những điều trên thế giới, ngoài việc phân biệt hai ngôn ngữ  có thể chuyển đổi giữa chú ý đến một kiểu đặc tính và chú ý đến nhiều đặc tính khác.

LiveScience: Có bất kỳ lý do gì để nghĩ rằng những khác biệt này có thể ảnh hưởng đến các việc học khác, ngoài ngôn ngữ?

Werker: Vâng, vâng. Tôi nghĩ rằng nghiên cứu của Aggie Kovács và Jacques Mehler  cho thấy nó có thể dẫn đến sự linh hoạt hơn trong việc học nói chung. Trong việc học một quy tắc, và sau đó học tập quy tắc thứ hai. Vì vậy, đó là thực sự thú vị.

 Vì vậy, tôi nghĩ đây là bằng chứng cho thấy lớn lên với hai ngôn ngữ sẽ có những lợi thế nhất định trong  nhận thức . Nhưng tôi sẽ không đi  quá xa  khi nói rằng bạn phải lớn lên trong môi trường song ngữ để có những lợi thế nhận thức. Tôi nghĩ rằng đây là một điều hiển nhiên. Và tôi nghĩ rằng nói chung những nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ sơ sinh chỉ là được  chuẩn bị sẵn sàng để tìm hiểu hai ngôn ngữ từ khi sinh ra như chúng là một, và rằng nếu cha mẹ nói hai ngôn ngữ trong nhà thì chúng có thể thoải mái tiếp tục làm như vậy.

LiveScience: Dựa vào những gì bạn biết, bạn sẽ nói với bạn bè và gia đình của bạn  cố gắng nuôi dạy con cái của mình trong môi trường  song ngữ nếu có thể?

Werker: Tôi sẽ nói với bạn bè và gia đình của tôi rằng nếu họ có một em bé và nếu họ nói hai ngôn ngữ trong nhà,  cảm thấy thoải mái khi nói cả hai ngôn ngữ đó. Tôi sẽ không nói rằng bây giờ họ nên bắt đầu giới thiệu một số ngôn ngữ khác mà họ không thực sự biết .

LiveScience: Vậy bạn nghĩ gì về việc gửi con đến trường học ngôn ngữ, hoặc thuê aupairs người nước ngoài?

Werker: Bạn biết đấy, không ai có thể giao bất kỳ công việc nào  cho au pairs hoặc thậm chí ông bà trong gia đình, và tôi nghĩ đó là một câu hỏi thực sự thú vị. Trẻ thường học ngôn ngữ mà chúng thích. Vì vậy, ngay cả khi gia đình song ngữ duy trì hai ngôn ngữ mà họ có trong nhà, và thậm chí nếu trẻ đang học hai ngôn ngữ, một khi họ bắt đầu đi thậm chí đến trường mầm non, nếu chỉ có một ngôn ngữ đang được sử dụng, chúng  sẽ thường xuyên ngừng sử dụng ngôn ngữ mà chúng không được học ở trường học, và chúng thậm chí sẽ ngừng sử dụng nó ở nhà. Và đó là một điều đáng tiếc, tôi nghĩ rằng, đối với nhiều gia đình.

 Vì vậy, những nỗ lực để giới thiệu một ngôn ngữ thứ hai trong một môi trường không tự nhiên, hoặc trong một môi trường tự nhiên nhưng với ai đó không phải là mẹ hoặc cha - nhiều nghiên cứu là cần thiết để xem điều này có tác động  như thế nào. Liệu nó có tạo lợi thế tri giác và những ưu điểm về nhận thức, mặc dù các con có thể từ chối để duy trì ngôn ngữ? Đó là điều  chúng ta vẫn chưa biết.

LiveScience:Vậy một số câu hỏi chưa có câu  trả lời lớn nhất của bạn là gì về cách con người học ngôn ngữ?

 Werker: Có rất nhiều câu hỏi về việc học ngôn ngữ. Tôi nghĩ rằng những gì thực sự khiến tôi thực sự quan tâm là sự chuẩn bị mà chúng ta có từ lúc mới  sinh ra đối với việc học ngôn ngữ . Hệ thống giác quan như thế nào-  phụ thuộc tất cả những gì chúng ta có lúc  sinh ra - chúng ta không biết bất cứ từ ngữ nào, chúng ta không biết bất cứ khái niệm nào, chúng ta không biết cấu trúc câu của ngôn ngữ mẹ đẻ  và do đó chúng ta phải tiếp nhận  tất cả thông qua lắng nghe và quan sát - và  cách chúng tôi làm điều đó là những gì thực sự mê hoặc tôi.

LiveScience: Tại sao trẻ sơ sinh có thể học ngôn ngữ thứ hai không có dấu "nước ngoài", nhưng người lớn hiếm khi có thể?

Werker: Tôi nghĩ rằng những  gì nghiên cứu về  trọng âm là chúng ta đã thành lập một hệ thống biểu hiện, các đặc tính âm thanh trong cả của cá nhân nguyên âm phụ âm và âm thanh cũng như các tính chất nhịp điệu của ngôn ngữ đầu tiên. Và sau đó khi chúng tôi bắt đầu đặt  ngôn ngữ thứ hai lên đó , nếu nó trải qua  giai đoạn nhạy cảm mà mọi người đã nói đến, nó sẽ  khó khăn hơn.

Tôi nghĩ rằng các cuộc tranh luận trong văn học hiện nay là, một thời điểm nhạy cảm  đối với bộ  não - các cấu trúc hoặc các kết nối  khó khăn hoặc không thể thay đổi sau một thời gian nhất định - hoặc là nó tiếp tục xen vào ngôn ngữ đầu tiên? Bởi vì thường khi ai đó học một ngôn ngữ thứ hai, họ sẽ vẫn đang nói ngôn ngữ đầu tiên của họ. Và do đó, các tính chất của ngôn ngữ đầu sẽ ảnh hưởng và có thể theo chúng ta và đan xen vào ngôn ngữ thứ hai.

Có một số nghiên cứu của Christophe Pallier và những người khác gợi ý rằng nếu bạn xóa bỏ các ngôn ngữ đầu tiên một cách  hoàn toàn - theo một nghiên cứu, ví dụ, với những người đã được nhận nuôi từ Hàn Quốc lúc 8 tuổi, vào các làng khác nhau ở Pháp, nơi họ không tiếp xúc nhiều  với người Hàn Quốc - cho thấy rằng  không có sự ảnh hương nào từ ngôn ngữ đầu tiên, sau đó có thể tiếp nhận nhiều hơn về giọng điệu một cách tự nhiên.

Điều này vẫn chưa chắc chắn, bởi vì có những thay đổi phần cứng trong não . Nó vẫn còn là một câu hỏi đang được nghiên cứu thêm